Open Source (Açık Kaynak Kodu) Tanımı
Version 1.9
Satır başı yapılarak ve/veya italik olarak yazılmış olan kısımlar
Open Source tanımını açıklar nitelikte olan ilavelerdir. Bu kısımlar temel Open
Source Tanımı (OSD)'na dahil değildir.
Giriş:
Open Source, sadece kaynak koduna erişebilmek demek değildir.
Open Source yazılımların dağıtım şartları aşağıdaki kriterlere uymak zorundadır.
1) Serbest Tekrar Dağıtım
Lisans, yazılımın başka bir yazılımın
parçası olarak diğer kaynaklardan gelen yazılımlarla birlikte satılmasını veya
ücretsiz olarak dağıtılmasını kısıtlayamaz. Lisansor, yukarıda belirtilen şekilde
satılan veya ücretsiz olarak dağıtılan yazılımdan royalty ( lisans ücreti/mahfuz
hakki ) veya herhangi başka bir ücret talep edemez.
Açıklama: Lisansın yeniden dağıtımı kısıtlamasını engelleyerek,
kısa vadeli maddi kazanç amacıyla, uzun vadede elde edilecek bir çok kazancı
gözden çıkarma ihtimali ortadan kaldırılıyor. Eğer bu yapılmasa idi tarafların
bu lisansı kullanmayı bırakmaları yönünde bir baskı olacaktı.
2) Kaynak Kodu
Yazılım kaynak kodunu da içermek zorundadır.
Buna ilaveten lisans, yazılımın kaynak kodu veya derlenmiş (compiled) şekilleri
de dahil olmak üzere dağıtımına izin vermek zorundadır. Urunun kaynak koduyla
birlikte dağıtılmadığı durumlarda, herkes tarafından kolayca ulaşılabilecek
ve yazılımın kopyalanmasından doğabilecek giderleri asmayacak bir fiyata veya
tercihen Internet'ten indirme seklinde kaynak koduna ulaşım sağlanmalıdır.
Kaynak kodu programcıların kolaylıkla kullanıp
modifiye edebilecekleri bir formatta olmalıdır. Bilinçli bir şekilde okunması
zorlaştırılmış bir kaynak kodu kabul edilemez. Kaynak kodunun on tarayıcı (preprocessor)
veya tercümeci gibi işlemlerden geçirilmiş hallerine de izin verilmemektedir.
Açıklama: todo
3) Başka yazılım ürünleri temel alınarak üretilen yazılımlar
Lisans yazılımda değişiklikler yapılmasına, yazılımın başka
yazılım ürünleri temel alınarak üretilmesine ve bu şekilde üretilmiş bir yazılımın
da ayni lisansı kullanmasına izin vermek zorundadır.
Açıklama: todo
4) Yazılım sahibinin (yazarın) kaynak kodunun bütünlüğü. Lisans, üzerinde değişiklik yapılmış kaynak kodunun dağıtımını
ancak kaynak koduyla birlikte 'yama' dosyaları'nın (patch) dağıtımını ve bu
şekilde programın kurulum ve derleme aşamalarında yazılımın kurulumunu istenilen
yönde değiştirmeyi serbest bıraktığı halde engelleyebilir. Lisans acık ve net
olarak üzerinde değişiklik yapılmış kaynak kodundan derlenmiş yazılım ürünlerinin
dağıtımına izin vermek zorundadır. Lisans bu şekilde üretilen daha önce yazılmış
bir yazılıma dayalı bir programın başka bir adla anılmasını veya farklı bir
versiyon numarası olmasını şart koşabilir.
5) Şahıslara ve Gruplara karsı ayrımcılık yapılamaz.
Lisans hiç kimse veya hiç bir gruba karsı ayrımcılık yapamaz.
6) Programın Kullanım alanına dayalı olarak ayrımcılık yapılamaz. Lisans, yazılım ürününün herhangi bir alanda kullanımını kısıtlayamaz.
Örneğin, yazılımın ticari bir ortamda veya genetik bilimi konusunda araştırma
yapılması konusunda kullanılması engellenemez
7) Lisansın dağıtımı
Yazılım ürününe ait bütün haklar, ayni yazılımın başka kişilere
dağıtılması halinde lisansın tekrar aktif hale geçirilmesine gerek olmadan geçerliliğini
korur.
Açıklama: Bu ifade açık kaynak kodu olarak elde edilen
yazılım ürünlerinin daha sonradan direk olmayan yollardan, örneğin bir gizlilik
anlaşması (non-disclosure aggreement)'nin şartı olarak, kapalı bir duruma getirilmesini
engellemek için kullanılmaktadır.
8) Lisans belirli bir ürüne bağımlı olmamalıdır. Lisansın öngördüğü haklar programın herhangi bir yazılım sürümünün
bir parçası olarak dağıtılması turu bir şartla kısıtlanmamalıdır. Programın
bu tarz bir yazılım surumu içinden çıkarılıp kendi basına ve ayrı olarak kullanılması
veya dağıtılması halinde yazılımı bu şekilde edinen kişilerin yazılımı orijinal
halinde (surumun bir parçası olarak) elde etmiş kullanıcılarla ayni haklara
sahip olması gereklidir.
Açıklama: Bu ifade ile potansiyel bir lisans tuzağına karsı
önlem alinmiş oluyor.
9) Lisans diğer yazılım ürünlerini karsı kısıtlama koyamaz Lisanslı yazılım ürünüyle birlikte dağıtılan diğer yazılım
ürünlerine karsı bir kısıtlama getirilemez. Örneğin, lisans, dağıtımın yapıldığı
araç (CD vb) üzerindeki diğer bütün yazılımların da açık kaynak kodlu yazılım
olması zorunluluğunu getiremez.
Açıklama: Açık kaynak kodu yayınlayan urun sahipleri *kendi*
ürünleriyle istediklerini yapmakta serbesttirler.
Not: Evet, GPL ( GNU Public License ) bu şarta uymaktadır.
GPL'li kitaplıklar (library) kullanılarak derlenen programlar yalnızca sonuçta
tek parça bir urun ortaya çıkıyorsa GPL'i adapte etmek zorundadırlar. Yalnızca
beraber olarak dağıldıkları yazılımların lisansları üzerinde bir etkileri olamaz.
İngilizce aslından tercüme Oktay Altunergil (oktay@turk-php.com) tarafından
yapılmıştır.
Translated from the English original by Oktay Altunergil (oktay@turk-php.com).
Please report any errors.
|